Resmî belgelerde ishal
ABD prospektüsünde Tablo 3, yetişkinlerin 2,4 mg’ı 68 haftaya kadar kullandığı üç plasebo kontrollü kilo azaltma çalışmasını birleştirir (ilaçla 2.116, plaseboyla 1.261 kişi); Tablo 5 ise 12 yaş ve üstü 201 ergendeki 68 haftalık çalışmadan gelir. [1] AB ürün bilgisi STEP 1–4’ü, Kanada monografı STEP 1–3’ü birleştirir. [2][3]
| Kaynak ve grup | Plasebo | Wegovy® 2,4 mg | Süre |
|---|---|---|---|
| ABD Tablo 3: obez ya da fazla kilolu yetişkinler [1] | %16 | %30 | belirtilmez |
| ABD Tablo 5: 12 yaş ve üstü ergenler [1] | %19 | %22 | belirtilmez |
| ABD Tablo 4: yetişkinler, 7,2 mg çalışmaları [1] | satır yok | satır yok | — |
| AB kısa ürün bilgisi 4.8: STEP 1–4 [2] | %15,9 | %29,7, “çok yaygın” | ortanca 3 gün |
| Kanada Tablo 4: STEP 1–3 [3] | %16 | %30 | ortanca 3 gün |
7,2 mg tablosundaki eksik satır
Tablo 4, 7,2 mg, 2,4 mg ve plaseboyu karşılaştıran 72 haftalık iki çalışmayı özetler. Bir reaksiyon orada ancak 7,2 mg grubunun en az %2’sinde ve hem 2,4 mg hem plasebo grubundan sık bildirildiyse yer alır. İshal bu tabloda yoktur; dolayısıyla prospektüs 7,2 mg için ishal yüzdesi vermez. [1]
Bu yokluk kolayca yanlış okunabilir. 7,2 mg kullanan kimsede ishal olmadığı anlamına gelmez, 2,4 mg’dan düşük bir oran da göstermez; yalnız ishalin o testi geçmediğini söyler. Bu çalışmalar için prospektüs sindirim reaksiyonlarını bir bütün olarak, tedaviyi bırakma üzerinden verir: 7,2 mg’da %3, 2,4 mg’da %3, plaseboda %0,3. [1]
Zamanlama, süre ve bırakma
ABD, AB ve Kanada belgelerinin hepsi sindirim reaksiyonlarını esas olarak dozun artırıldığı haftalara bağlar. [1][2][3] ABD prospektüsünün 2.2. bölümü enjeksiyonu dört haftalık basamaklarla 16 haftada 0,25 mg’dan yükseltir ve bir doz iyi tolere edilmezse basamağın dört hafta ertelenebileceğini belirtir. [1]
AB ürün bilgisi ve Kanada monografı sindirim olaylarının çoğunu hafif ya da orta şiddette ve kısa süreli diye tanımlar; ortanca ishal atağı 3 gündür. [2][3] STEP 1–3’ün birleşik analizi, sindirim olaylarının %98,1’inin hafif ya da orta şiddette olduğunu ve çoğunun doz artırılırken ya da hemen ardından görüldüğünü buldu. [4] ABD güvenlilik veri tabanı üzerine bir çalışma da gönüllü bildirimlerden bir zamanlama örüntüsü ekler: sindirim sorunları ilk haftalarda başlama eğilimindeydi ve bildirimleri zamanla azalıyordu; ancak bu tür bildirimler oran veremez ve nedenselliği kanıtlamaz. [5]
İshal, 2,4 mg kullanan yetişkinlerin Wegovy®’yi kalıcı olarak bırakmasının üçüncü en sık nedenidir: plasebodaki %0,1’e karşı %0,7; önünde bulantı (%1,8) ve kusma (%1,2) vardır. [1]
Ergenlerdeki sayı
Ergenlerde Wegovy® kullananların %22’si, plasebo grubunun %19’u ishal bildirmiştir. Üç puanlık bu fark yetişkinlerdekinden çok daha dardır; beşte bire yakın plasebo oranı, gençlerde sulu dışkının pek çok nedeni olduğunu hatırlatır. Aynı çalışmada bulantı (%42’ye karşı %18) ve kusma (%36’ya karşı %10) çok daha belirgin ayrışmıştır. [1] Toplamda enjeksiyon kullanan gençlerin %62’si, plasebodakilerin %42’si en az bir sindirim reaksiyonu yaşamıştır. [1]
Neden olabilir ve sıvı neden önemli?
- Prospektüsün desteklediği: sindirim reaksiyonları doz artışları çevresinde yoğunlaşır ve kademeli tırmanış bu riski azaltmak içindir. Semaglutid mide boşalmasını da yavaşlatır. [1] Prospektüs ishali ayrıca açıklamaz.
- Prospektüsün tarif ettiği sıvı zinciri: ishal, bulantı ve kusma sıvı kaybına, sıvı kaybı da böbrek sorunlarına yol açabilir. Bölüm 5.5, sıvı kaybettirebilecek reaksiyonları olan kişilerde, özellikle başlangıçta ve doz artışında böbrek işlevinin izlenmesini ister. [1] Yetişkin kilo çalışmalarında akut böbrek hasarı Wegovy® ile 7, plaseboyla 4 kişide görülmüş; bazıları sindirim reaksiyonları ya da sıvı kaybıyla birlikte ortaya çıkmıştır. [1]
- Kimler daha çok etkilenebilir: AB belgesi, orta derecede böbrek yetmezliği olanların semaglutidle daha fazla sindirim etkisi yaşayabileceğini yazar. [2]
- Genel bilgi: NIH, kısa süreli ishalin en sık nedenleri olarak viral enfeksiyonlar ve besin zehirlenmesiyle birlikte ilaç yan etkilerini sayar. [6]
Sulu dışkının başka nedenleri
Wegovy® kullanırken yaşanan her ishal Wegovy®’den değildir. NIH norovirüs gibi mide enfeksiyonlarını, besin zehirlenmesini ve seyahat ishalini; antibiyotikleri, magnezyumlu antiasitleri ve sorbitol, ksilitol gibi şeker alkolleri içeren sıvı ilaçları ya da şekersiz şekerlemeleri sayar. [6] Uzun süren ishal laktoz ya da fruktoz intoleransından, çölyak hastalığından, iltihabi bağırsak hastalığından, irritabl bağırsak sendromundan, diyabete bağlı sinir sorunlarından ya da geçirilmiş safra kesesi veya bağırsak ameliyatından da kaynaklanabilir. [6] Ateş, titreme ya da dışkıda kan daha çok enfeksiyonu düşündürür ve hekim gerektirir. [6]
Genel kaynakların tarif ettiği evde bakım
NIH’e göre kısa süreli ishalin çoğu evde, kaybedilen sıvı ve elektrolitleri su, et suyu, sporcu içecekleri ya da ağızdan sıvı tedavisi çözeltileriyle yerine koyarak yönetilebilir. Yaşlıların ve diyabeti, böbrek hastalığı ya da zayıf bağışıklığı olanların hangi çözeltinin ve ne kadarının uygun olduğunu önce hekimlerine sormaları gerektiğini ekler. [7] MedlinePlus susuzluk hissini, ağız kuruluğunu, az idrara çıkmayı, koyulaşan idrarı, baş ağrısını ve kas kramplarını sıvı kaybının erken işaretleri olarak sayar. [8]
NIH, loperamid gibi reçetesiz ilaçların yetişkinlerde pek çok ishali tedavi edebileceğini, ama kanlı dışkı ya da ateş varsa kullanılmaması gerektiğini; ilaçla birlikte ishal kötüleşir ya da 2 günden uzun sürerse hekime gidilmesini belirtir. [7] Wegovy® prospektüsü ishal kesicilere değinmez; İlaç Rehberi kullandığınız tüm reçetesiz ilaç ve takviyeleri sağlık uzmanınıza bildirmenizi ister. [1] Kullanmadan önce eczacınıza ya da hekiminize sorun; Novo Nordisk’in hasta sayfası da ishali sağlık uzmanıyla konuşulacak sık yan etkiler arasında sayar. [9]
Wegovy®, Novo Nordisk A/S’nin tescilli ticari markasıdır. PepLabo, Novo Nordisk ile bağlantılı değildir ve onun tarafından desteklenmez.
Ne zaman yardım almalı
| İşaret | Kime başvurulur | Ne kadar hızlı | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Siyah, katran gibi ya da kanlı dışkı, karında ya da makatta şiddetli ağrı, bilinç bulanıklığı ya da aşırı halsizlik | Hemen hekim; ağırsa acil (112) | Acil | NIDDK [6] |
| Bazen sırta uzanan, sürekli şiddetli karın ağrısı | Wegovy®’yi bırakıp hemen sağlık uzmanınızı arayın | Acil | İlaç Rehberi [1] |
| Özellikle bulantı ya da kusmayla birlikte geçmeyen ishal | Hekiminiz, hemen | Bugün | İlaç Rehberi [1] |
| 2 günden uzun ishal, günde altı ya da daha fazla sulu dışkı, yüksek ateş ya da koyu idrar, baş dönmesi gibi sıvı kaybı işaretleri | Aynı gün bir hekim | Bugün | NIDDK [6]; MedlinePlus [8] |
| Ayağa kalkınca bayılacak gibi olmak ya da sersemlik | Hekiminiz | Bugün | Wegovy® bölüm 6.1 [1] |
| Doz artışlarından sonra tekrarlayan ya da rahatsız eden ishal | Bir sonraki muayenede hekiminiz | Bir sonraki randevuda | İlaç Rehberi [1] |